تاثیر شرایط آب و هوایی بر استفاده از تجهیزات چوبی قالب بندی

در یک پروژه ساختمان سازه و اجرای سازه های بتن، یکی از عواملی که می تواند وضعیت کیفیت تجهیزات ساخت و ساز و به ویژه تجهیزات چوبی قالب بندی را تحت تاثیر قرار دهد، تغییرات شرایط آب و هوایی است. از جمله تغییرات شرایط آب و هوایی می توان به تغییر دمای شب و روز، تابش نور خورشید در فصول گرم، بارش باران و برف یا وزش شدید باد و طوفان اشاره کرد که می تواند در شدت بالا و یا بازه زمانی طولانی، سلامت تجهیزات را تغییر دهد یا باعث آسیب جدی به آن ها شود.

با توجه به این تاثیرات، بررسی و کنترل کیفیت تجهیزات، در زمان استفاده یکی از اقدامات مهم در زمان اجرای چنین پروژه هایی است. در این مقاله قصد داریم این تاثیرات را بررسی کنیم و راه حل پیشگیری و کنترل آسیب های ناشی از شرایط آب و هوایی را به شما ارائه کنیم.

تجهیزات چوبی قالب بندی چه واکنشی در برابر تغییرات شرایط جوی دارند؟

چوب ماده ای است که جذب کننده رطوبت و آب است و اصطلاحا ماده ای Hygroscopic است. بنابراین با تغییرات وضعیت آب و هوا، به طور متناوب رطوبت جذب و دفع می کند. این تناوب وضعیت، می تواند دردسرهایی را برای سلامت تجهیزات چوبی ایجاد کند. در ادامه به برخی از آن ها خواهیم پرداخت.

1- تغییر در ابعاد

جذب رطوبت توسط چوب، باعث تورم و خشک شدن آن باعث جمع شدن الیاف و حالت انقباض می شود. این اتفاق در زمان قالب بندی، در صورت تداوم زیاد، می تواند باعث بازشدن درزهای قالب و نشت شیره بتن از آن شود.

2- تاب برداشتن و کاهش سختی

تجهیزات چوبی قالب بندی، مانند تخته پلای وود به مرور زمان در شرایط رطوبت مداوم، ممکن است تاب بردارند یا لایه های آن ها از یکدیگر جدا شده و سختی آن ها کاهش پیدا کند.

3- پوسیدگی و قارچ

یکی دیگر از مشکلات رایج، ایجاد پوسیدگی یا رشد قارچ است که در شرایط رطوبتی بالای 20 درصد ایجاد می شود و گاهی کیفیت تجهیزات را به شکل جدی به خطر می اندازد.

4- افت مقاومت خمشی

در صورت تغییرات مداوم شرایط آب و هوایی و جذب و دفع مداوم رطوبت، مقاومت خمشی تجهیزات کاهش پیدا می کند. این مسئله برای تیرهای H20 که در قسمت سقف استفاده می شوند و نقش باربری قالب سقف را دارند و سایر تجهیزات مهاری و باربر، باعث ایجاد خم شدگی زیر بار وارده و حتی احتمال شکستن در وضیت های حادتر می شود.

رفتار تجهیزات چوبی قالب بندی در شرایط آب و هوایی مختلف ایران

یکی از نکاتی که به شما کمک می کند تا انتخاب درستی در زمان خرید تجهیزات چوبی ساخت و ساز داشته باشید، آشنایی با واکنش این تجهیزات در برابر شرایط آب و هوایی متغیر است. همچنین آشنایی با این مسئله در ادامه پروژه کمک می کند تا کنترل و بررسی دقیقی از کیفیت و سلامت تجهیزات داشته باشید.

در جدول زیر به طور کلی می توانید، علاوه بر مواردی که به طور کلی در بخش قبل به آن ها اشاره شد، وضعیت تجهیزات چوبی را در اقلیم های هوایی مختلف ایران مشاهده کنید.

شرایط اقلیمی و آب و هوایی	مشکل اصلی	تاثیر روی تجهیزات	راهکار
مرطوب و بارانی (سواحل خزر، شمال)	جذب رطوبت پایدار، رشد قارچ	تورم ورق، نرم شدن لبه، پوسیدگی تخته	تجهیزات مقاوم در برابر آب مثل تخته های فیلم فیس با چسب فنولیک، آب بندی لبه تخته ها، تهویه انبار
گرم و خشک (مرکز و کویر)	تبخیر سریع، شوک حرارتی	جمع شدگی، ترک سطحی، باز شدن درز	آب پاشی کنترل شده قالب پیش از بتن ریزی، سایه بان
گرم و شرجی (جنوب، بندرها)	رطوبت و دمای بالا به شکل هم زمان	تخریب سریع، کاهش شدید دفعات استفاده	پلای وود ضدآب گرید بالا، روغن قالب باکیفیت، چرخه تمیزکاری منظم
سرد و یخبندان (شمال غرب، ارتفاعات)	یخ زدن آب نفوذ کرده در منافذ	ترک داخلی، ورقه شدن پلای وود، شکست موضعی	جلوگیری از ماندن آب روی ورق، انبار بالاتر از سطح زمین

با توجه به این اطلاعات مشخص می شود که نوع و کیفیت تجهیزاتی که یک پیمانکار در جنوب کشور انتخاب می کند، باید با پیمانکاری که در شمال کشور فعالیت می کند، متناسب با شرایط آب و هوایی آن منطقه، متفاوت باشد.

چک لیست نکات کاهش آسیب به تجهیزات چوبی قالب بندی در کارگاه

حالا که با تاثیرات تغییرات شرایط آب و هوایی بر تجهیزات چوبی ساخت و ساز آشنا شدید، وقت آن است که یک چک لیست از راهکارهایی تهیه کنید که این آسیب ها را به حداقل برساند. بسیاری از این اقدامات که در ادامه در قالب یک لیست بررسی به شما ارائه می کنیم، در مرحله نگهداری و قبل از استفاده از تجهیزات قابل اجرا است.

نکات نگهداری و انبار کردن تجهیزات

• تجهیزات را مستقیما روی زمین قرار ندهید. بهتر است هر نوع تجهیزات چوبی به شکل پالت بندی شده و با فاصله از زمین نگهداری شود.
• ترجیحا محصولات را در فضایی نگهداری کنید که تهویه مناسبی داشته باشد و رطوبت را در محیط بسته حفظ نکند.
• برای جلوگیری از تاب برداشتن و آسیب به لبه های تخته ها، آن ها را افقی و به شکل مرتب روی یکدیگر بچینید.

نکات پیش از بتن ریزی

• هنگام استفاده از تخته های پلای وود به عنوان قالب بتن، ضمن این که از تخته پلای وود مناسب شرایط آب و هوایی ایران استفاده می کنید، استفاده از روغن برای جلوگیری از چسبیدن بتن به سطح تخته را فراموش نکنید.
• در شرایط هوای بارانی، ابتدا تخلیه آب جمع شده روی تخته ها و تجهیزات را انجام دهید.
• در هوای گرم و خشک، پیش از بتن ریزی کمی قالب چوبی را مرطوب کنید که آب بتن را جذب نکند.

پس از بازکردن قالب بندی

• به سرعت کار پاکسازی تجهیزات از بتن و دوغاب خشک شده را انجام دهید.
• تجهیزات آسیب دیده به شکل غیر قابل اصلاح را شناسایی و از چرخه استفاده مجدد خارج کنید.
• تعمیر آسیب های قابل اصلاح در تجهیزات چوبی را به سرعت انجام دهید.
• مجددا تجهیزات را تا استفاده بعدی در فضایی که در قسمت اول این بخش به شرایط آن اشاره شد، انبار کنید.

نتیجه گیری

همانطور که احتمالا متوجه شدید، بیشترین تاثیر تغییرات مداوم شرایط آب و هوایی بر روی تجهیزات چوبی قالب بندی، تغییر ابعاد و کیفیت خود محصول است. برای کاهش این تاثیرات اولا مهم است که نوع محصول چوبی متناسب با شرایط هوایی انتخاب شود و دوما نکات نگهداری، استفاده و انبار کردن تجهیزات به درستی اتفاق بیفتد.