معرفی فوق روان کننده های بتن

وقتی بتن برای اجرا روانی کافی ندارد، اضافه کردن آب ساده ترین راه به نظر می رسد اما همین کار می تواند نسبت آب به سیمان را افزایش دهد و روی مقاومت و دوام بتن اثر بگذارد. فوق روان کننده بتن برای حل همین مسئله استفاده می شود. این افزودنی می تواند بدون اضافه کردن آب اضافی، جریان پذیری بتن را بیشتر کند یا با حفظ کارایی، مقدار آب طرح اختلاط را کاهش دهد. به همین دلیل فوق روان کننده ها در بتن پمپی، بتن پرمقاومت، بتن خودتراکم، قطعات پیش ساخته و مقاطع دارای آرماتور متراکم کاربرد زیادی دارند.بتن کاورنیز در گروه افزودنی های بتن خود، فوق روان کننده هایی برای کنترل روانی و کاهش آب اختلاط تولید می کند. در ادامه با تمرکز بر کاربرد فوق روان کننده های بتن و محصولات بتن کاور بررسی می کنیم فوق روان کننده بتن چیست، چه تفاوتی با روان کننده معمولی دارد، در چه پروژه هایی استفاده می شود و برای انتخاب محصول مناسب باید به چه نکاتی توجه کرد.

فوق روان کننده بتن چیست و چه تفاوتی با روان کننده دارد؟

فوق روان کننده یا ابرروان کننده، نوعی افزودنی بتن است که باعث پراکندگی بهتر ذرات سیمان در مخلوط می شود. نتیجه این اتفاق این است که بتن با همان مقدار آب روان تر می شود یا برای رسیدن به روانی مشخص، به آب کمتری نیاز خواهد داشت. تفاوت اصلی فوق روان کننده با روان کننده معمولی در قدرت کاهش آب و میزان افزایش کارایی بتن است. روان کننده های معمولی بیشتر برای اصلاح کارایی بتن های متداول استفاده می شوند اما فوق روان کننده ها زمانی مطرح می شوند که کاهش بیشتری در آب اختلاط یا روانی بالاتری نیاز باشد. کاهنده های قوی آب را افزودنی هایی معرفی می کند که بسته به شرایط طرح می توانند کاهش قابل توجهی در آب مخلوط ایجاد کنند.

این تفاوت در کارگاه اهمیت زیادی دارد. برای مثال در یک ستون با تراکم زیاد میلگرد، بتنی که روانی کافی نداشته باشد ممکن است به خوبی بین آرماتورها حرکت نکند. استفاده از فوق روان کننده مناسب می تواند کارایی بتن را افزایش دهد بدون اینکه مجری مجبور شود برای روان کردن مخلوط، آب اضافی وارد بتن کند. البته بالا رفتن اسلامپ به معنی رقیق شدن بتن با آب نیست. این یکی از مهم ترین تفاوت های استفاده از فوق روان کننده با اضافه کردن آب در کارگاه است.

فوق روان کننده چه تاثیری روی بتن دارد؟

اولین اثر قابل مشاهده افزایش روانی و کارپذیری بتن است. بتن راحت تر در قالب حرکت می کند، پمپاژ ساده تر می شود و در مقاطع پیچیده یا دارای آرماتور زیاد امکان پر شدن بهتر فضاها فراهم می شود. اثر مهم بعدی کاهش نسبت آب به سیمان است. اگر کارایی موردنیاز با آب کمتر تأمین شود، می توان به بتن متراکم تری رسید. به همین دلیل فوق روان کننده ها در طرح های بتن پرمقاومت و بتن با عملکرد بالا کاربرد زیادی دارند.

کاهش نفوذپذیری نیز می تواند از نتایج یک طرح اختلاط مناسب باشد. وقتی آب اضافی مخلوط کاهش پیدا کند و بتن به شکل مناسبی اجرا و عمل آوری شود، ساختار بتن می تواند متراکم تر شود. این موضوع در سازه هایی که در معرض رطوبت یا یون های مهاجم قرار دارند اهمیت بیشتری دارد.

فوق روان کننده همچنین در بتن پمپی کاربرد دارد. جریان بهتر بتن باعث می شود حرکت آن در لوله های پمپ و عبور از قسمت های متراکم سازه ساده تر شود. این موضوع در ساختمان های بلند، بتن ریزی های حجیم و نقاطی که دسترسی مستقیم به محل بتن ریزی دشوار است اهمیت دارد. باید توجه داشت که فوق روان کننده به تنهایی تضمین کننده بتن مقاوم نیست. کیفیت مصالح، نسبت آب به سیمان، دانه بندی، تراکم، اجرا و عمل آوری همچنان روی نتیجه نهایی اثر دارند.

فوق روان کننده در چه پروژه هایی استفاده می شود؟

فوق روان کننده زمانی بیشتر مورد استفاده قرار می گیرد که بتن باید هم روان باشد و هم آب اضافی وارد طرح نشود. یکی از مهم ترین کاربردها تولید بتن خودتراکم است. چنین بتنی باید بتواند با جریان مناسب در قالب حرکت کند و از میان آرماتورها عبور کند. در بتن پرمقاومت نیز استفاده از فوق روان کننده رایج است. در این نوع بتن معمولاً لازم است نسبت آب به مواد سیمانی پایین باشد، در حالی که مخلوط همچنان قابلیت اجرا داشته باشد. بتن پمپ شونده، بتن اکسپوز، قطعات پیش ساخته و اعضای دارای تراکم بالای آرماتور نیز از دیگر محل های مصرف هستند.

فوق روان کننده PCN300 بتن کاور نمونه ای از این گروه است. طبق کاتالوگ رسمی بتن کاورPCN300 بر پایه پلی کربوکسیلات تولید شده و برای افزایش کارایی و کاهش نسبت آب به سیمان طراحی شده است. از کاربردهای اعلام شده آن می توان به بتن پرمقاومت، بتن خودتراکم، بتن توانمند، بتن اکسپوز و سازه های دارای تراکم بالای آرماتور اشاره کرد. سهولت پمپاژ و افزایش جریان پذیری بتن نیز در مشخصات این محصول آمده است.

این محصول برای بتن ریزی در شرایط آب وهوایی معتدل معرفی شده است و بتن کاور برای شرایط سرد و گرم نیز کدهای دیگری از همین خانواده در نظر گرفته است. بنابراین حتی در یک خانواده از فوق روان کننده ها، شرایط دمایی پروژه می تواند روی انتخاب محصول اثر داشته باشد.

هنگام انتخاب و مصرف فوق روان کننده به چه نکاتی توجه کنیم؟

اولین نکته این است که بهترین فوق روان کننده برای همه پروژه ها یکسان نیست. نوع سیمان، مقدار مواد سیمانی، دمای محیط، زمان حمل بتن، اسلامپ موردنیاز و نوع سازه باید قبل از انتخاب محصول بررسی شوند. برای مثال اگر فاصله بچینگ تا پروژه زیاد باشد حفظ کارایی در زمان حمل نیز اهمیت پیدا می کند. در مقابل برای قطعات پیش ساخته ممکن است سرعت تولید، مقاومت اولیه و کیفیت سطح بتن اولویت بیشتری داشته باشد.

مقدار مصرف فوق روان کننده نیز نباید به صورت تجربی و بدون بررسی افزایش داده شود. مقدار بیشتر همیشه به معنی روانی یا مقاومت بهتر نیست. مصرف نامناسب ممکن است روی زمان گیرش، پایداری مخلوط یا جداشدگی سنگدانه ها اثر بگذارد. بتن کاور نیز برای PCN300 مقدار مصرف ثابت و یکسانی برای تمام پروژه ها تعیین نکرده و اعلام کرده است که مقدار بهینه باید با توجه به طرح اختلاط و آزمایش کارگاهی مشخص شود. این روش منطقی تر است چون دو بتن با سیمان، سنگدانه یا شرایط دمایی متفاوت ممکن است به مقدار یکسانی از فوق روان کننده پاسخ مشابهی ندهند. در زمان خرید نیز بهتر است فقط عبارت فوق روان کننده روی محصول ملاک قرار نگیرد. باید مشخص شود محصول برای چه شرایط دمایی طراحی شده، چه میزان حفظ کارایی دارد و برای چه نوع بتن هایی پیشنهاد شده است.

نتیجه گیری

فوق روان کننده بتن زمانی استفاده می شود که بخواهیم کارایی و روانی بتن را افزایش دهیم بدون اینکه برای رسیدن به این روانی آب اضافی وارد مخلوط کنیم. کاهش آب، بهبود پمپ پذیری، اجرای راحت تر در مقاطع پرآرماتور و امکان تولید بتن خودتراکم و پرمقاومت از دلایل اصلی استفاده از این افزودنی است.

PCN300 بتن کاور یک فوق روان کننده پایه پلی کربوکسیلات است که برای بتن های پرمقاومت، خودتراکم، توانمند، اکسپوز و سازه های دارای تراکم بالای آرماتور معرفی شده است. برای انتخاب فوق روان کننده نیز بهتر است نوع بتن، زمان حمل، شرایط آب وهوایی و کارایی مورد انتظار مشخص شود و سپس محصول متناسب با طرح اختلاط انتخاب شود.